BC ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਸ਼ਨੀਵਾਰ-ਐਤਵਾਰ ਗੋਡੀ, ਬੂਟੇ ਲਾਉਣੇ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ-ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਢੋਹਣੀਆਂ — ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਆਕੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਖਦਾ ਲੱਕ। ਰਿਚਮੰਡ ਅਤੇ ਸਰੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕਿਆਰੀ — ਮੇਥੀ, ਸਾਗ, ਭਿੰਡੀ, ਟਮਾਟਰ, ਕਰੇਲੇ, ਪੁਦੀਨਾ — ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ, ਰਸੋਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲੱਕ ਦਰਦ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਰ ਸਾਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਮਾਮਲੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਖਿਚਾਅ (strain) ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਦਿਨ ਠੀਕ ਸੰਭਾਲ ਲਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਡੇਵ ਟੈਮ, RMT ਹਾਂ, ਆਰਟੇਮਿਸ ਵੈਲਨੈਸ ਕਲੀਨਿਕ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ। ਹੇਠਾਂ ਉਹੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹਾਂ — ਨਾਲ Mandy Tam, R.Ac ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਐਕਯੂਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਈਥਨ ਚੋਈ, R.Ac, R.TCMP, DOMP ਵੱਲੋਂ ਹਿੱਲਜੁੱਲ ਦੀ ਮਦਦ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਰਿਚਮੰਡ ਵਿੱਚ ਲੱਕ ਦਰਦ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਾਲੀ ਸੋਚ। ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ: ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ — ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਓ।
ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਲੱਕ ਦਾ ਇੰਨਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
ਡੇਵ ਟੈਮ, RMT (ਡਾਇਰੈਕਟਰ): ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ — ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਝੁਕੇ ਰਹਿਣਾ, ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣਾ, ਭਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਰੋੜਨਾ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਲਗਾਤਾਰ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਘੁੱਟ ਕੇ ਫੜੀ ਰੱਖਣਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਕ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਤਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹਰਕਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਅਸਲ ਮਸਲਾ ਮਾਤਰਾ (dose) ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਉਸ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸਰਦੀ ਮੇਜ਼-ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਤਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਇੰਨੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਆਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਥੱਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਚਾਅ ਵਜੋਂ ਆਕੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਸਲੀ ਆਕੜ ਅਕਸਰ ਗੋਡੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਲੱਕ ਬਚਾ ਕੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਡੇਵ ਟੈਮ, RMT (ਡਾਇਰੈਕਟਰ): ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਕਰੋ, ਹਰ 20 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਕੰਮ ਬਦਲੋ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟ ਕਰੋ ਕਿ ਝੁਕਣਾ ਅਤੇ ਮਰੋੜਨਾ ਘੱਟ ਪਵੇ। ਛੇ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰਮ-ਅੱਪ। ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਤੇਜ਼ ਸੈਰ, ਨਾਲ ਦਸ ਹੌਲੀ ਸਕੁਐਟ (ਬੈਠਣਾ-ਉੱਠਣਾ) ਅਤੇ ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਝੁਕਣ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ — ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
- 20 ਮਿੰਟ ਵਾਲਾ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਓ। ਕੰਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਚੱਲੇ — ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਡੀ, ਫਿਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕਾਟ-ਛਾਂਟ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਲਾਉਣਾ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਗੋਡੀ।
- ਝੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਬੈਠੋ। ਗੋਡੇ ਹੇਠ ਗੱਦੀ (kneeling pad) ਰੱਖ ਕੇ ਇੱਕ ਗੋਡੇ ਭਾਰ ਬੈਠਣਾ ਰੀੜ੍ਹ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਸੌਖਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਲਟਕੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਝੁਕੇ ਰਹੋ।
- ਕੰਮ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰੋ। ਉੱਚੀਆਂ ਕਿਆਰੀਆਂ (raised beds) ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਦਸਤੇ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਇਹ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਝੁਕੋ। ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵੇਲੇ ਗੋਡੇ ਹਲਕੇ ਢਿੱਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਚੂਲ੍ਹੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਧੱਕੋ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਲੰਮੀ ਸਿੱਧੀ ਰੱਖੋ — ਲੱਕ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਨਾ ਚੁੱਕੋ।
- ਭਾਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖੋ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬੋਰੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਚੁੱਕੋ, ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਗੇੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ ਰੇਹੜੀ (wheelbarrow) ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਓ।
ਪਹਿਲੇ 24–48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਡੇਵ ਟੈਮ, RMT (ਡਾਇਰੈਕਟਰ): ਹਿੱਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਰਹੋ — ਸਾਪੇਖ ਆਰਾਮ (relative rest), ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪਏ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ। ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਦੀ ਹੌਲੀ ਸੈਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਾਇਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਕ ਜੋੜੋ: ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸ਼ਾਵਰ ਜਾਂ ਹੀਟ ਪੈਕ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ ਲਈ ਆਕੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਇੰਨੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ: ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ — ਹਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਝੁਕ ਕੇ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਕਿ “ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੁਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ”, ਖਿਚਾਅ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਗ਼ੀਚੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਆਮ ਪਰ ਹਲਕੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾਓ।
ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਾਥ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਡੇਵ ਟੈਮ, RMT (ਡਾਇਰੈਕਟਰ): ਰਿਕਵਰੀ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਆਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਖ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਆਮ ਹਿੱਲਜੁੱਲ ਸਹਿਣ ਦੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਪਸ ਆਵੇ — ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਭਰਨ ਦੇ ਅਮਲ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਛੋਟਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ। ਇਮਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ ਇਹ ਹੈ: ਬਹੁਤੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਖਿਚਾਅ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅਪਾਇੰਟਮੈਂਟ ਬੁੱਕ ਕਰੋ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੋ; ਹੱਥੀਂ ਕੀਤਾ ਇਲਾਜ ਉਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਵੱਧ ਆਰਾਮਦੇਹ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹਿੱਲਣ-ਜੁੱਲਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੱਕ ਦਰਦ ਲਈ ਮਸਾਜ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਪੰਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਖਦੇ ਲੱਕ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਐਕਯੂਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਪੁਆਇੰਟ ਅਜ਼ਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ?
Mandy Tam, R.Ac: ਲੱਕ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਕਯੂਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਾਸਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਆਇੰਟ ਸਿੱਖਣ ਲਾਇਕ ਹਨ — ਗੋਡੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ BL40 (ਵੇਈਜ਼ੋਂਗ, Weizhong 委中), ਰੀੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ BL23 (ਸ਼ੇਨਸ਼ੂ, Shenshu 肾俞), ਅਤੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ LI4 (ਹੇਗੂ, Hegu 合谷)। ਦਬਾਅ ਪੱਕਾ ਪਰ ਆਰਾਮਦੇਹ ਰੱਖੋ — ਇੱਕ ਸੁਖਾਵਾਂ ਜਿਹਾ ਦਰਦ, ਕਦੇ ਵੀ ਤਿੱਖੀ ਚੀਸ ਨਹੀਂ — ਹਰ ਪੁਆਇੰਟ ’ਤੇ 30 ਤੋਂ 60 ਸਕਿੰਟ, ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ।
- BL40 — ਵੇਈਜ਼ੋਂਗ (Weizhong 委中)। ਬੈਠ ਜਾਓ, ਗੋਡੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਣਦੀ ਲਕੀਰ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਬਿੰਦੂ ਲੱਭੋ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬਾਓ। TCM ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੱਕ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਪੁਆਇੰਟ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ’ਤੇ ਕਰੋ।
- BL23 — ਸ਼ੇਨਸ਼ੂ (Shenshu 肾俞)। ਲੱਕ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ, ਰੀੜ੍ਹ ਤੋਂ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਬਾਹਰ ਵੱਲ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ। ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨਾਲ ਦਬਾਓ, ਜਾਂ ਢਿੱਲੀ ਮੁੱਠੀ ਬਣਾ ਕੇ ਛੋਟੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲੋ।
- LI4 — ਹੇਗੂ (Hegu 合谷)। ਅੰਗੂਠੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਉਂਗਲੀ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਘੁੱਟੋ, ਦਬਾਅ ਪਹਿਲੀ ਉਂਗਲੀ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵੱਲ ਰੱਖੋ — ਇਹ ਆਮ ਤਣਾਅ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੁਆਇੰਟ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਐਕਯੂਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸੌਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਇਲਾਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਲੱਕ ਦਰਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਰਿਚਮੰਡ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਐਕਯੂਪੰਕਚਰ ਅਤੇ TCM ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ — “ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ” ਹੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂਗੇ।
ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੱਲਜੁੱਲ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ?
ਈਥਨ ਚੋਈ, R.Ac, R.TCMP, DOMP: ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ। ਜਦੋਂ ਤਿੱਖਾ ਕਿਨਾਰਾ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ — ਤਾਂ ਟੀਚਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਲੱਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਝੁਕਣਾ ਅਤੇ ਚੁੱਕਣਾ ਛੋਟੀਆਂ, ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ। ਲੱਕ ਦਰਦ ਲਈ ਓਸਟੀਓਪੈਥਿਕ ਹੱਥੀਂ ਥੈਰੇਪੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹਲਕਾ, ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਕੁੱਲ੍ਹੇ, ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਦੁਖਦੀ ਥਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ — ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੱਕ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੀਕਐਂਡ ਦਾ ਝੁਕਣਾ ਇਕੱਲੇ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਦੀ ਆਕੜ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਸੌਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੱਲਦਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਪੈਲਵਿਕ ਟਿਲਟ। ਪਿੱਠ ਭਾਰ ਲੇਟੋ, ਗੋਡੇ ਮੋੜੇ ਹੋਏ; ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੱਕ ਨੂੰ ਫ਼ਰਸ਼ ਵੱਲ ਦਬਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡੋ। ਦਸ ਆਰਾਮਦੇਹ ਵਾਰ।
- ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ ਹਿਲੌਰ (knee rocks)। ਉਸੇ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੋਡੇ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਹਿਲਾਓ।
- ਛੋਟੀ ਸੈਰ। ਦਸ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਦੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੈਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ।
ਮੇਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਓਸਟੀਓਪੈਥਿਕ ਮੈਨੂਅਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ DOMP ਡਿਪਲੋਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ College of Complementary Health Professionals of BC (CCHPBC) ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਐਕਯੂਪੰਕਚਰਿਸਟ (R.Ac) ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ TCM ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ (R.TCMP) ਵਜੋਂ ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਹਾਂ।
ਜੇ ਦਰਦ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੇ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਆਵੇ ਤਾਂ?
ਇਹ ਉਹ ਮੋੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਘਰੇਲੂ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲੱਕ ਦਰਦ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਹਰ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਾਲੇ ਵੀਕਐਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੜਕ ਪਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਯੋਜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਕਾਇਨੀਸਿਓਲੋਜੀ ਐਕਟਿਵ ਰੀਹੈਬ ਉਹ ਸਮਰੱਥਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਕੱਲੀ ਘਰੇਲੂ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਓ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਸਾਜ, ਐਕਯੂਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣ (red flags). ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਲਓ:
- ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਣ, ਝਰਨਾਹਟ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
- ਕਾਠੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਣ (ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ, ਚੂਲ੍ਹਿਆਂ ’ਤੇ)
- ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰਹਿਣਾ (ਇਹ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ — ਹੁਣੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਭਾਗ ਜਾਓ)
- ਲੱਕ ਦਰਦ ਜੋ ਡਿੱਗਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
- ਲੱਕ ਦਰਦ ਨਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ
- ਰਾਤ ਦਾ ਦਰਦ ਜੋ ਪਾਸਾ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
- ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ (ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਭੁਰਭੁਰਾਪਨ) ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਲੇਖ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਲੱਕ ਦਰਦ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਖਿਚਾਅ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੌਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਡੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਖਦਾ ਲੱਕ ਜੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸੁਧਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰੂਬਰੂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੁਖਦੇ ਲੱਕ ’ਤੇ ਬਰਫ਼ ਲਾਈਏ ਜਾਂ ਸੇਕ?
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਸੁਖਾਵਾਂ ਲੱਗੇ, ਠੀਕ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਖਿਚਾਅ ਵਾਲੇ, ਆਕੜੇ ਹੋਏ ਲੱਕ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੇਕ ਵੱਧ ਸੂਟ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ।
ਕੀ ਦਰਦ ਹਟਣ ਤੱਕ ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪਏ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਖਿਚਾਅ ਵਿੱਚ ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪਏ ਰਹਿਣਾ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੌਲੀ ਸੈਰ ਅਤੇ ਸਾਪੇਖ ਆਰਾਮ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਲੱਕ ਦੁਖਦੇ ਹੋਏ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਪਹਿਲੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਲਕੇ ਕੰਮ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਠੀਕ ਹਨ। ਪੁਟਾਈ, ਭਾਰੀ ਚੁੱਕ-ਥੱਲ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਝੁਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰੋਕ ਦਿਓ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਿੱਲਜੁੱਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸੌਖੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਕੀ BC ਵਿੱਚ RMT ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਰੈਫ਼ਰਲ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਸਾਡੇ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਰੈਫ਼ਰਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਐਕਸਟੈਂਡਿਡ ਹੈਲਥ ਪਲਾਨ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੈਫ਼ਰਲ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਲਾਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖ ਲਓ।
ਕੀ ਆਰਟੇਮਿਸ ਮੇਰੇ ਬੀਮੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਬਿਲਿੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਸੀਂ TELUS Health ਰਾਹੀਂ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਬਿਲਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਕਿੰਨਾ ਅਤੇ ਕੀ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਲਾਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।
ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਸਾਡੀ ਟੀਮ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀ ਹੈ (Mandy Tam ਮੈਂਡਰਿਨ ਅਤੇ ਕੈਂਟੋਨੀਜ਼ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਈਥਨ ਚੋਈ ਕੋਰੀਆਈ ਵੀ)। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ — ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਗਾਈਡ — ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।
ਕਲੀਨਿਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਆਰਟੇਮਿਸ ਵੈਲਨੈਸ ਕਲੀਨਿਕ 5911 No. 3 Road #130, Richmond BC V6X 0K9 ਵਿਖੇ ਹੈ — Brighouse SkyTrain ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਪੈਦਲ।
ਰਿਚਮੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਤੋਂ ਹੋਏ ਲੱਕ ਦਰਦ ਲਈ ਮਦਦ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇਗੀ?
ਆਰਟੇਮਿਸ ਵੈਲਨੈਸ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠ ਛੇ ਵਿਭਾਗ ਹਨ — ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ, ਐਕਯੂਪੰਕਚਰ ਅਤੇ TCM, ਓਸਟੀਓਪੈਥਿਕ ਹੱਥੀਂ ਥੈਰੇਪੀ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ, ਕਾਇਰੋਪ੍ਰੈਕਟਿਕ ਅਤੇ ਕਾਇਨੀਸਿਓਲੋਜੀ — ਯਾਨੀ ਰਿਕਵਰੀ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ 5911 No. 3 Road #130, Richmond BC V6X 0K9 ’ਤੇ ਮਿਲੋ — Brighouse SkyTrain ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਪੈਦਲ। ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਕਿੰਗ artemis.janeapp.com ’ਤੇ ਕਰੋ ਜਾਂ 604-242-2233 ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੋ।
